本会調査で確認した香川の水生生物を整理して紹介します。
環境省レッドリスト2017カテゴリー(ランク)の概要
| 分類 |
定義 |
| 絶滅 (EX) |
我が国ではすでに絶滅したと考えられる種 |
| 野生絶滅 (EW) |
飼育・栽培下、あるいは自然分布域の明らかに外側で野生化した状態でのみ存続している種 |
| 絶滅危惧Ⅰ類 (CR+EN) |
絶滅の危機に瀕している種 |
| 絶滅危惧ⅠA類(CR) |
ごく近い将来における野生での絶滅の危険性が極めて高いもの |
| 絶滅危惧ⅠB類(EN) |
ⅠA類ほどではないが、近い将来における野生での絶滅の危険性が高いもの |
| 絶滅危惧Ⅱ類 (VU) |
絶滅の危険が増大している種 |
| 準絶滅危惧 (NT) |
現時点での絶滅危険度は小さいが、生息条件の変化によっては「絶滅危惧」に移行する可能性のある種 |
| 情報不足(DD) |
評価するだけの情報が不足している種 |
| 絶滅のおそれのある地域個体群 (LP) |
地域的に孤立している個体群で、絶滅のおそれが高いもの |
生態系被害防止外来種リストカテゴリー区分
| カテゴリ区分 |
| 総合対策外来種 |
国内に定着が確認されているもの。生態系等への被害を及ぼしている又はその恐れがあるため、防除、遺棄・導入・逸出防止等のための普及啓発など総合的に対策が必要。 |
| 緊急対策外来種 |
対策の緊急性が高く、積極的に防除を行う必要がある。 |
| 重点対策外来種 |
甚大な被害が予想されるため、対策の必要性が高い。 |
| その他の総合対策外来種 |
|
| 定着予防外来種 |
国内に未定着のもの。定着した場合に生態系等への被害のおそれがあるため、導入の予防や水際での監視、野外への逸出・定着の防止、発見した場合の早期防除が必要な外来種。 |
| 侵入予防外来種 |
国内に導入されていない種。導入の防止、水際での監視等により侵入を未然に防ぐ必要がある。 |
| その他の侵入予防外来種 |
国内に導入されているが、自然環境における定着は確認されていない種。 |
本会調査で確認した「かがわの水生生物」(確認した種の全種掲載ではありません)
※学名は、世界共通の生物名としてラテン語で表記し、基本は「属名+種小名」の2語(二名法)で構成され、斜体にするか下線を引くルールがありますが、本図鑑ではシステム上の制約のため、斜体表記しておりません。
二ホンウナギ Anguilla japonica Temminck & Schlegel ,1846
コイ(飼育型) Cyprinus carpio Linnaeus, 1758
ゲンゴロウブナ Carassius cuvieri Temminck & Schlegel, 1846
ヤリタナゴ Tanakia lanceolata (Temminck & Schlegel, 1846)
アブラボテ Tanakia limbata (Temminck & Schlegel, 1846)
タイリクバラタナゴ Rhodeus ocellatus ocellatus (Kner, 1866)
ニッポンバラタナゴ Rhodeus ocellatus kurumeus Jordan & Thompson, 1914
ワタカ Ischikauia steenackeri
カワバタモロコ Hemigrammocypris neglecta (Stieler, 1907)
ハス Opsariichthys uncirostris uncirostris (Temminck & Schlegel, 1846)
オイカワ Opsariichthys platypus (Temminck & Schlegel ,1846)
カワムツ Nipponocypris temminckii (Temminck & Schlegel, 1846)
ヌマムツ Nipponocypris sieboldii (Temminck & Schlegel, 1846)
アブラハヤ Rhynchocypris lagowskii steindachneri(Sauvage, 1883)
タカハヤ Rhynchocypris oxycephala jouyi (Jordan & Snyder, 1901)
ウグイ Pseudaspius hakonensis (Günther, 1877)
モツゴ Pseudorasbora parva (Temminck & Schlegel, 1846)
ムギツク Pungtungia herzi Herzenstein, 1892
タモロコ Gnathopogon elongatus elongatus (Temminck & Schlegel, 1846)
カマツカ Pseudogobio esocinus (Temminck & Schlegel, 1846)
コウライニゴイ Hemibarbus labeo (Pallas, 1776)
イトモロコ Squalidus gracilis gracilis (Temminck & Schlegel, 1846)
コウライモロコ Squalidus chankaensis tsuchigae (Jordan & Hubbs, 1925)
ドジョウ Misgurnus anguillicaudatus (Cantor, 1842)
カラドジョウ Misgurnus dabryanus (Dabry de Thiersant, 1872)
オオシマドジョウ Cobitis sp. BIWAE type A
チュウガタスジシマドジョウ Cobitis striata striata Ikeda ,1936
ホトケドジョウ Lefua echigonia Jordan & Richardson, 1907
ナガレホトケドジョウ Lefua torrentis Hosoya, Ito & Miyazaki, 2018
ギギ Tachysurus nudiceps (Sauvage, 1883)
ナマズ Silurus asotus Linnaeus, 1758
アカザ Liobagrus reinii Hilgendorf, 1878
アユ Plecoglossus altivelis altivelis (Temminck & Schlegel, 1846)
アマゴ Oncorhynchus masou ishikawae Jordan & McGregor, 1925
タウナギ Monopterus albus (Zuiew, 1793)
カダヤシ Gambusia affinis (Baird & Girard, 1853)
ミナミメダカ Oryzias latipes (Temminck & Schlegel, 1846)
オヤニラミ Coreoperca kawamebari (Temminck & Schlegel, 1843)
ブルーギル Lepomis macrochirus Rafinesque, 1819
オオクチバス Micropterus nigricans (Cuvier, 1828)
オクチユゴイ Kuhlia rupestris (Lacepède, 1802)
アユカケ Rheopresbe kazika (Jordan & Starks, 1904)
カジカ大卵型 Cottus pollux Günther, 1873
ドンコ Odontobutis obscurus (Temminck & Schlegel 1845)
カワアナゴ Eleotris oxycephala Temminck & Schlegel 1845
ミミズハゼ Luciogobius guttatus Gill, 1859
シロウオ Leucopsarion petersii Hilgendorf 1880
トビハゼ Periophthalmus modestus Cantor 1842
マハゼ Acanthogobius flavimanus (Temminck & Schlegel 1845)
ヌマチチブ Tridentiger brevispinis Katsuyama, Arai & Nakamura 1972
チチブ Tridentiger obscurus (Temminck & Schlegel 1845)
ヒナハゼ Redigobius bikolanus (Herre 1927)
ゴクラクハゼ Rhinogobius similis Gill 1859
シマヨシノボリ Rhinogobius nagoyae Jordan & Seale 1906
ルリヨシノボリ Rhinogobius mizunoi Suzuki, Shibukawa & Aizawa 2017
オオヨシノボリ Rhinogobius fluviatilis Tanaka 1925
クロヨシノボリ Rhinogobius brunneus (Temminck & Schlegel 1845)
カワヨシノボリ Rhinogobius flumineus (Mizuno 1960)
シマヒレヨシノボリ Rhinogobius tyoni Suzuki, Kimura & Shibukawa, 2019
ヒメハゼ Favonigobius gymnauchen (Bleeker 1860)
スミウキゴリ Gymnogobius petschiliensis (Rendahl 1924)
ウキゴリ Gymnogobius urotaenia (Hilgendorf 1879)
ビリンゴ Gymnogobius breunigii (Steindachner 1880)
カムルチー Channa argus (Cantor 1842)
テナガエビ Macrobrachium nipponense (De Haan, 1849)
スジエビ Palaemon paucidens De Haan, 1844
サワガニ Geothelphusa dehaani (White, 1847)
モクズガニ Eriocheir japonica (De Haan, 1835)
アメリカザリガニ Procambarus clarkii (Girard, 1852)
タガイ(旧ドブガイB型) Sinanodonta japonica (von Martens, 1874)
マツカサガイ Pronodularia japanensis (Lea, 1859)
スッポン Pelodiscus sinensis (Wiegmann, 1834)
クサガメ Mauremys reevesii (Gray, 1831)
ミシシッピアカミミガメ Trachemys scripta elegans (Wied-Neuwied, 1839)
アカハライモリ Cynops pyrrhogaster (Boie, 1826)
二ホンヒキガエル Bufo japonicus (Temminck & Schlegel, 1838)
二ホンアマガエル Dryophytes japonicus (Günther, 1859)
ニホンアカガエル Rana japonica Boulenger, 1879
タゴガエル Rana tagoi Okada, 1928
トノサマガエル Rana nigromaculata Hallowell, 1861
ツチガエル Glandirana rugosa (Temminck & Schlegel, 1838)
ウシガエル Lithobates catesbeianus (Shaw, 1802)
カジカガエル Buergeria buergeri (Temminck & Schlegel, 1838)
ヤマカガシ Rhabdophis tigris (Boie, 1826)
コガタノゲンゴロウ Cybister tripunctatus orientalis Gschwendtner, 1931
ミズカマキリ Ranatra chinensis Mayr, 1865
タイコウチ Laccotrephes japonensis Scott, 1874
ヒメタイコウチ Laccotrephes maculatus (Fabricius, 1775)
コオイムシ Appasus japonicus Vuillefroy, 1864
イヌタヌキモ Utricularia australis R.Br.
アオウキクサ Lemna aoukikusa Beppu & Murata, 1985
サンショウモ Salvinia natans (L.) All.
「たんすいぎょ正面顔図鑑」
タイリクバラタナゴ Rhodeus ocellatus ocellatus
ニッポンバラタナゴ Rhodeus ocellatus kurumeus
カワバタモロコ Hemigrammocypris neglecta
オイカワ Opsariichthys platypus
タカハヤ Phoxinus oxycephalus jouyi
タモロコ Gnathopogon elongatus
カマツカ Pseudogobio esocinus esocinus
イトモロコ Squalidus gracilis gracilis
コウライモロコ Squalidus chankaensis tsuchige
ドジョウ Misgurnus anguillicaudatus
オオシマドジョウ Cobitis sp. BIWAE type A
チュウガタスジシマドジョウ Cobitis striata striata
ナガレホトケドジョウ Lefua torrentis
オヤニラミ Coreoperca kawamebari
オオクチバス Micropterus nigricans
マハゼ Acanthogobius flavimanus
ヌマチチブ Tridentiger brevispinis
ゴクラクハゼ Rhinogobius similis
シマヨシノボリ Rhinogobius nagoyae
オオヨシノボリ Rhinogobius fluviatilis
クロヨシノボリ Rhinogobius brunneus
カワヨシノボリ Rhinogobius flumineus
シマヒレヨシノボリ Rhinogobius tyoni
ヒメハゼ Favonigobius gymnauchen
ウキゴリ Gymnogobius urotaenia
ビリンゴ Gymnogobius breunigii
参考文献
「増補改訂版 日本の淡水魚」 編・監修/細谷和海 写真/内山りゅう 解説/藤田朝彦・武内啓明・川瀬成吾
雑魚の水辺 http://zakonomizube.web.fc2.com/fish/jfish.html